← Pada si búlógì
Counter-Forensics Tí a Tú Mọ́: Lílò AI Látì Mọ̀ Àtúnṣe Àwòrán àti Ìtàn Iròyìn

Counter-Forensics Tí a Tú Mọ́: Lílò AI Látì Mọ̀ Àtúnṣe Àwòrán àti Ìtàn Iròyìn

Gbogbo fọ́tò ń sọ ìtàn kan. Ṣùgbọ́n ní ogun dígítàlì tí a wà lónìí, ìtàn yẹn lè yí padà. Àwọn olùṣe-ẹ̀sìn anti-forensic ń yọ àwọn àkíyèsí kúrò, ń gé àwọn àmì ibi sílẹ̀, àti pé wọn tún ń lò content-aware fill láti pa gbogbo ààmì ibi tàbí ìgbà tí fọ́to náà ti ya. Fún àwọn olùwádìí tíkára wọn, àwọn ẹka ìmọ̀ ìṣẹ́-òfin, àti àwọn amò OSINT, ìlò tuntun yìí ń mú ìpá iṣẹ́ àwọn ìrìnàjú pọ̀ síi. Báwo ni o ṣe lè wà ní ìsopẹ̀ sẹ́yìn nígbà tí ẹrí fúnra rẹ̀ ń ṣeré nípa ìtàjàyàn ìtẹ̀síwájú?

Ìdáhùn wà ní lílo àwọn ìdábobo tó ń darúgbìn AI. Nínú àpilẹ̀kọ yìí, a ó fi ìjápọ̀ sílẹ̀ sí àwọn ìmúṣẹ̀ tampering tó gaju tí o lè dojú kọ, a o ṣafihan àwọn irinṣẹ́ AI tí kò sí ìyàtọ̀ tó ga tó lè rí ìtàn jọ, àti pé a ó pín àwọn ìlànà tó dáa jùlọ fún mímú àwọn iṣẹ́ wọ̀nyí sínú ṣàkóso ìwádìí rẹ. Ní ìkẹ́yìn, ìwọ yóò ní ònà tó ye kedere fún ìfihan ẹ̀rí pẹ̀lú ìtọ́ka tó ní ìdánilójú, kódà fún àwọn ìwádìí tó ní ìmúlò ní ìgbà tí ọjọ́-ìṣẹ̀lẹ̀ jẹ́ ìmúnilépa.

Ìmọ̀ràn Nípa Ìlànà Counter-Forensics

Ṣáájú kí a lọ sí àwọn ìmúlò ìtọ́jú, jọ̀wọ́ ká túmọ̀ sílẹ̀ sí àwọn ìmúlò tí àwọn aláṣẹ anti-forensic ń fọkàn tan nípa wọn:

  • Ìyọkúrò ìfarabale sẹ́nshọ́nì: Kámẹ́rà ń fi àwọn eròngbẹ̀ ìróòrò sílẹ̀ tí ó bí a àmì ìtọ́ka. Lílò tàbí fífi ìmúnisìn wọ̀nyí ní pàtó lè pa apá ìtọ́kasí orí ìrántí ìṣẹ̀lè orí fọ́to.
  • Ìdálẹ̀pẹ̀ àyíká àti ìpẹ̀yà ìtọ́ka: Gẹ́gẹ́ bí àfọ́mọ̀ ìpèníjà, nígbà míì ní ìkan ìtọ́kasí yèéÈ ilẹ̀-àyédè tàbí ìyọrísí ìmúlò, ìfarahan ibi ìgbà, tàbí ìtọ́ka ìmọ̀lára àwọn agbègbè lè parun.
  • Content-Aware Fill: Àwọn irinṣẹ́ ìtẹ̀síwájú lè rànlọ́wọ́ ní pẹ̀lú ríràn àwọn kòkòrò tàbí ìtẹ̀síwájú tí kò fẹ́ẹ́ yẹpẹ̀, nípa fífi ìtọ́jú sílẹ̀ àti ìmọ́lẹ̀ pọ̀ kí ìtàn iró lè di títọ́.
  • Deepfakes àti Generative Models: Àwọn ojú-ara tí a ṣe ní AI tàbí ìṣẹlẹ̀ tí kó jọ́ nípa AI lè fi ojú ènìyàn tàbí gbogbo àyíká kàn sílẹ̀ tí kò tí ì wà ní ṣáájú.
  • Metadata Scrubbing: Yípadà EXIF yọ̀, pẹ̀lú ìpẹ̀yà awọn ìpinnu àti ìmọ̀ nípa ìmúrasílẹ̀ ìrọ̀lẹ̀, wí pé àwọn ìrò̀ iṣẹ́ yìí lè fi ọ̀pẹ̀ kíkọ́ sílẹ̀.

Àwọn ìlànà yìí ń yípadà ní ìyára. Ohun tí ó jẹ́ ìfẹnukò ní ìmúlò fọ́rọ̀ ní ìmúlò ìwádìí jẹ́ kí a ní ìmọ̀ọ́kan nípa iṣẹ́ ìtumọ̀.

Ìmúlò AI Lati Ṣawari Iru Ìròyìn

AI ń yí ìpò ṣọ́ọ̀kan padà, ó fún àwọn olùṣàkóso ní agbára láti rí ìtampered ní ìwọ̀n tó pọ̀. Wọ́n ní àwọn ìmúlò AI tó yipada ìmúlò ìdánilójú:

  1. Ìmúlò Pattern ìkúnya àwọ̀n ìdánidánwò PRNU: Àwọn ìmúlò tó ní ìmọ̀ jinlẹ̀ lè tún ṣe ìtànkálẹ̀ àwọn pattern ìmọ̀ sensor, tí a mọ̀ sí PRNU. Pàtẹ̀wọ̀n ìyànjú àyọkúrò nílẹ̀ àwòrán tó ní ìṣekúṣe sí ìtẹ̀jáde, pẹ̀lú ìtumọ̀ àwọn ìtóyè ìmúlò ọkọ̀ọ̀kan, lè jẹ́ri ọdún lórí ìbáṣẹ́ ti ẹrọ tí a fi ṣẹṣẹ ṣe àwòrán náà.
  2. Àwọn nẹ́twọ́ọ̀kì ìmúlò Deepfake: Àwọn nẹ́twọ́ọ̀kì tí a kọ́ nípa iṣẹ́ ìmọ̀-ọjọ́ọ́rọ̀ nípa fòòrú-sọ́rọ̀ lè rí àwọn àpẹẹrẹ ìtẹ̀síwájú tí a fi pọ̀ jọ láti awọn ìkọ̀ọ́ni generative models. Láti ìfọ́kàn tàbí ìrẹ̀kọ̀rọ̀ ní ojú ojú ìrìn tí kò dájú sí ìwáhùn, wọ́n hàn àwọn apá tí ó lè ní ìyọrísí.
  3. Ẹ̀rọ ìtẹ̀síwájú pẹ̀lú AI nípa Ẹ̀rí Ìpẹ̀tẹ̀-IPO (Error Level Analysis) Pẹlu Àfikún AI: Ẹ̀rọ ìmúlò ìpeye ọkọ̀n yóò fi ìpínlẹ̀ ìkànkàn yọ̀jú nípa ìtọ́jú jíjìnàsorò JPEG, ṣùgbọ́n ìmúlò AI lè fi ìtẹ̀síwájú síi nípa ṣiṣe ìdájọ́ pẹ̀lú ìmọ̀ ìmọ̀lẹ̀ kó ìtọ́ka bọ́ lọ́pọ̀ nínú ọ̀rọ̀ fífi àwòrán sílẹ̀.
  4. Ìwàjẹ́ Iṣẹ́ Àjọpọ̀ nípa Semantics Inconsistency Scanners: Àwọn àyẹ̀wò AI yìí ń ṣàkóso ìbámu ìmúlò nípa ìmọ̀lẹ̀ àti ìtẹ̀síwájú ní àwòrán; bí ìmọ̀lẹ̀ ìmọlẹ̀ ọlọ́rọ̀ yìí ṣe ní ìtànrẹ́pọ̀ pọ̀, ìmúlò yìí lè fi ìyatò sílẹ̀ nípa ìmọ̀lẹ̀, ìwọn, àti ìmọ̀lẹ̀ ìmọ̀lẹ̀.
  5. Àwọn ìmúlò Geolocation ìsọ̀kan: Pẹ̀lú pé EXIF lè parun, wọ́n lè lo àwọn àmì ayé ayé pẹ̀lú ìpinnu ìsọ̀kan Látoríṣakoso ẹni. Àwọn àpẹẹrẹ bíà agbègbè, iróko agbo, orúkọ àmúlùú, àti ìhà hón-ófin lè fi sílẹ̀ àwọn ìkọ̀ọ̀kan ìpínlẹ̀ tó ní ìtẹ́wọgbà nípa ìpò tó dájú, tó ní àdàkọ ìgboyà.
  6. Temporal Inference Engines: Nípa ìmọ̀ nípa igba ọdún, àwọn àmì bí ìkẹ̀yà ìsọ̀kan ìròyìn bíi ìyọkúrò nígbà òru tabi ìpẹ̀yà oorun lè fi ìgbà ọdun tàbí ọjọ́ tí fọ́to náà ya hàn, tí ń túmọ̀ sí ìmúlò tó ṣe é fi ìfihàn nígbà tí a sọ pé ó yà ní àsìkò míì.
  7. Metadata Anomaly Detectors: Nígbà tí metadata lè wò̩́rú, AI tún sábà ń wo àwọn ìkọ̀ọ̀kan fáìlì, ratios ìkọ̀ọ̀kan, àti àwọn artifacts fáìlì tó lè fihan pé fáìlì náà ti kọ́ sílẹ̀ tàbí tí a tún fi ṣàtúnyẹ̀wò nípa sọfitiwia ìtẹ́wọ́gba.

Pẹ̀lú, àwọn ìmúlò ai yìí dá ilé iṣẹ́ sílẹ̀ ní ìpele mélòókan, kí wọ́n lè di ilẹ̀pá fífi ẹ̀rí hàn ní ìmọ̀lẹ̀ tó pọ̀.

Ìmọ̀ràn tó dáa fún àwọn Olùṣagbasilẹ

Ìdásílẹ̀ AI kò ní jẹ́ nípa lílo irinṣẹ́ kan péré. Ó ń jẹ́ ní ìṣẹ́-Ẹ̀rọ tó máa ṣe pọ̀ sí ìpèníjà àti ìdáhùn ìkọ̀rọ̀:

  1. Ṣẹ̀dá Baseline: Ṣetọju ìkànsí ìtọ́ka fọ́ọ̀mù kọ́mputa, àwọn àfihàn sọfitiwia ìṣatunkọ̀ tí wọ́n gbajúmọ̀, àti àwọn ìpamọ tó wúlò fún agbaiye fọ́to. Ẹka yìí yára bí ìmúlò ṣe tọ́ka àti ìmárale ìyapa nínú ìpinnu ìtẹ̀síwájú.
  2. Gba Àgbọ́wọ́ Díẹ̀ Lórí Ìpele Tọkànwá: Kò sí ìmúlò kan ṣoṣo tó lè mu gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ pọ̀. Sọ̀rọ̀ pọ̀ ní ìṣe tí o ní PRNU Pattern, semantic scanning, àti deepfake detection àtàwọn ìmúlò míì kí o lè fi hàn ìjápọ̀ ìtọ́kasí. Bí ìmúlò méjì tàbí mẹ́ta bá fi bíi agbègbè kan, ìwọ lè ní ìgbàgbọ́ tó pọ̀ síi.
  3. Ṣepọ̀ Ẹ̀kọ́ Ẹ̀dá ènìyàn: AI ń fi ìní-ẹ̀rí hàn; ìmúkùn-ún ìmọ̀ ènìyàn jẹ́ pàtàkì. Kọ́ ẹgbẹ́ rẹ̀ láti tún wo àwọn heatmaps AI àti àwọn ìbìjú ìpèníjà tó wà níbi, kí wọ́n lè túmọ̀ àwọn ìtẹ̀síwájú ní ìtẹ̀sí àti yínkùpá àwọn àṣìṣe ìmúlọ́tọ́.
  4. Ìrọ̀rí Gbogbo Igbesẹ: Ṣe àkọsílẹ̀ ìmúlò ní gbogbo ìgbèsẹ̀. Ṣe ìkọ̀ọ̀kan sọ̀rọ̀ nípa àwọn version irinṣẹ́, ìṣeto ìpinnu, àti àwọn àkótán ìyọrísí. Ìtọ́kasí yìí ń mú ìjẹ́rìí rẹ̀ jẹ́ gidi ní ilé-ẹjọ́ tàbí ní ìmúlò ìmúlẹ̀uhun.
  5. Ní Ímọ̀ Tó Ṣeé Ṣe Àtòrunwá: Àwọn ìmúlò Counter-forensic àti ìwádìí tó dájú ń yí padà ní kiakia. Ṣeto ìmọ̀ káfẹ́ẹ̀rẹ̀ sílẹ̀ ní gbogbo ọjọ́ iṣẹ́, lọ sí ìpẹ̀yà ilé iṣẹ́, tí o sì kó pa ìfọwọ́sowọpọ̀ sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn àgbáyè iṣẹ́ tó ní ìmọ̀ àtẹ̀jáde lórí ìmúlò rẹ.

Ipari: Gba Egbò Pẹlu AI

Àwọn olùṣagbọrọ-forensic tó ńṣẹ ní ìmọ̀lára, ṣùgbọ́n ó ṣì ṣeé ṣe fún ọ láti ní agbára. Nípa ìdapọ̀ AI ní ìlànà ìmúlò ìyọ̀rọ̀ ìtẹ̀síwájú, ìrò-akekan, àti geolocation ní inú toolkit ìwádìí rẹ, o ní ìmúlò láti rí ìyàtọ̀, kí o lè yọ àwọn ìṣekùrẹ̀ kúrò nípa ìròyìn tí kò ní ìdámọ̀. Ẹrẹkùnrẹ́rẹ́ òhún ni ìwọ yóò ní ìtọ́kasí ṣíṣẹ́ ní fífi ìpinnu hàn nígbà tí ó yẹ, ó sì máa yí ìròyìn tí o rí sí ìdí tó lé e fi jẹ́ àmì ìfọkansi.

Ṣe ìfilọ́lẹ̀ sí ìmúlò ìmọ̀-ara yi? Ṣáájú sí i GeoClue ní iṣẹ́ photo-geolocation tó ní AI ṣe é rí ibiti fọ́tò ti ya, paapaa nígbà tí EXIF yọkúrò. Ṣe ìpinnu nípa ibi gẹgẹ bí ìwọ ní ìdánilójú ní kálọ̀ọ̀kan, kí o sì pa ìrẹ̀rẹ̀ ní ìsọtọ́kan ní ìṣẹ̀lẹ̀ ní ìgbà sẹ́yìn. Maṣe padà sílẹ̀ nípa ìmúlò ìmọ̀- agbegbe tí ó yáa ní ìpinnu.

Lára gbogbo, ṣe ìforúkọsílẹ̀ fún GeoClue lónìí kí o lè bẹrẹ sí í unmask counter-forensics pẹ̀lú agbára AI.